‘कुरुमावतार’

इमेज
‘कुरुमावतार’ हा कन्नड चित्रपट २०११ साली प्रदर्शित झाला. तो विरभद्रप्पा यांच्या लघुथेवर आधारित आहे. कन्नड असल्याने किंवा कमर्शियल नसल्याने त्याला तितकीशी प्रसिद्धी मिळाली नाही. पण हा चित्रपट कन्नडमधील प्रसिद्ध दिग्दर्शक गिरीश कासारवल्ली यांनी दिग्दर्शित केला आहे. ते समांतर चित्रपट बनवणाऱ्यांपैकी एक आहेत, सत्यजित रे यांच्या पठडीतील. त्यांना चित्रपट क्षेत्रातील कामगिरीसाठी अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. ‘घटश्रद्धा’ (१९७७) या यू. आर. अनंतमूर्ती यांच्या कादंबरीवरील चित्रपटास सुवर्णकमळ मिळाले. पुढे ‘तबरना कथा’ (१९८६), ‘थाई साहिबा’ (१९९७) आणि ‘द्विपा’ (२००२) या चित्रपटांनादेखील सुवर्णकमळ मिळाले. या चित्रपटावर आता लिहिण्याचे कारण काय? तर आज जे काही ‘नथुरामायण’ महाराष्ट्रात सुरू आहे, हे समजून घेण्यासाठी हा चित्रपट अतिशय महत्त्वाचा वाटतो. चित्रपटाची कथा अशी आहे- आनंद राव (एस. कृष्णमूर्ती) हे एक सरकारी नोकरदार अगदी हुबेहूब महात्मा गांधींसारखे दिसत असतात. ते टीव्ही सीरिअल बनवणाऱ्या दिग्दर्शकाला कुणीतरी सांगते. राव यांच्या ऑफिसमध्ये सिरिअल बनवणारे जातात. गांधीजींवर सिरिअल बनवण्याचे प्रयोजन आहे आणि तुम्...

c u soon..

 


'c u soon’ हा मल्याळम सिनेमा सप्टेंबर रोजीॅमेझॉन प्राईमवर प्रदर्शित झाला आहे. महेश नारायनन यांचं दिग्दर्शन आणि फहाद फासील यांनी निर्मिती असलेला हा सिनेमा अतिशय वेगळ्या प्रकारचा आहे. करोना काळात अडचणीत सापडलेली हिंदी चित्रपटसृष्टी नव्या कल्पना शोधत असताना मल्याळम चित्रपटसृष्टी एक नवी धाडसी कल्पना घेऊन आली आहे. मोबाईल-कम्प्युटरवर चित्रीकरण करत चित्रपटनिर्मितीचा नवा कल्पक पायंडा मल्याळम चित्रपटसृष्टीने या सिनेमाच्या निमित्ताने पाडला आहे.

कोणत्याही बिकट परिस्थितीत तुम्ही सर्व गोष्टी गुंडाळून, दाबून ठेवू शकता, पण कलेला कैद करता येत नाही. कला नेहमीच मोकळ्या हवेत श्वास घेते.

सिनेमाच्या सुरुवातीला मोबाईल-कम्प्युटरवर चित्रित होत असलेली दृश्ये आणि बरेचसे संवाद केवळ मॅसेजेसच्या माध्यमातून दाखवले जात असताना असं वाटू शकतं की, अशी माध्यमं वापरून चित्रपट थ्रिलिंग कसा काय होऊ शकेल? पण नेमकी हीच भावना काही वेळानंतर बाजूला पडू लागते आणि आपण कथेत गुंतत जातो. अतिशय कल्पक दृष्टीने केलेल्या एडिटिंगमुळे कथा वेगानं पुढे जाते.

सिनेमाची कथा सुरू होते दुबईस्थित जिमी कुरियन (रोशन मॅथ्यू) आणि अनुमोल (दर्शना राजेंद्रन) यांच्याटिंडर डेटिंग ॅपच्या चॅटिंगपासून. त्यानंतर व्हिडिओ चॅटिंग आणि नंतर एकमेकांबद्दल प्रेम. पुढे जिमी व्हिडिओ कॉलवरून आई आणि बहिणी समोर अनुला लग्नासाठी विचारतो. केवळ डेटिंग ॅप आणि व्हिडिओ कॉलवरून हे सगळं घडत असल्यानं जिमीची आई धास्तावते. मुलीचं कुटुंब किंवा इतर काहीही माहीत नसताना केवळ आभासी गोष्टींवरून मुलगा आयुष्याचा साथीदार निवडत आहे, याची भीती तिला वाटू लागते. जिमीची आई तिचा पुतण्या केविनला (फहाद फसील) आपली भीती दाखवते आणि त्या मुलीची माहिती मिळवायला सांगते.

केविन एका सॉफ्टवेअर कंपनीत संजना नावाच्या मुलीच्या हाताखाली काम करत असतो. त्यामुळे सतत केविनचा इगो हर्ट होत असतो. तो कोणत्याही प्रकारे तिला सहकार्य करत नसतो. ऑफिसच्या एका ऑनलाइन मिटिंगमध्ये तिलाबिचअशी शिवीगाळही करतो. केवीनची स्त्रियांबद्दलची असंवेदनशीलता टोकाची असते. अशा स्वभावाचा केविन आपल्या भावाच्या मदतीसाठी अनुला व्हर्च्युअली ट्रॅक करायला लागतो. फेसबुक अकाउंट, आयपी अड्रेसवरून डेटा गोळा करून तो जिमीच्या आईला कळवतो की, मुलगी खूपऑथेंटिकआहे, आणि कॅथलिकदेखील आहे.

कॅथलिकआहे, हे सांगताना केवीनच्या चेहऱ्यावर एक विशेष आनंद त्या वेळी दाखवला आहे!

केविनने दिलेला ग्रीन सिग्नल पाहून पुढे जिमी-अनुचा संवाद वाढत जातो. एके दिवशी अनु स्वतःला मारहाण झालेला व्हिडिओ जिमीला पाठवते. दुबईत लिव्ह-इन-रिलेशनशिपमध्ये राहणं गुन्हा आहे, हे माहीत असतानादेखील भावनिक होऊन जिमी तिला घरी घेऊन येतो. थोड्याच दिवसांनी अनु अचानक जिमीचं घर सोडून जाते आणि पुढे जिमी अडचणीत येतो. अनुला शोधल्याशिवाय त्याला पर्याय राहत नाही. तो पुन्हा केविनला विनंती करतो. तो पुन्हा व्हर्च्युअल ट्रॅकिंग आणि तिचे फेसबुक अकाउंट हॅक करून माहिती मिळवू लागतो. अनुचा तपास करत असताना तिच्यासोबत घडलेल्या भयानक गोष्टी त्याच्या समोर येऊ लागतात.

केरळी लोकांचे गल्फ देशांशी असणारे संबंध आणि त्यातून होणारे गंभीर गुन्हे, यावर कथा येऊन पोचते. एकूणच व्हर्च्युअल जगात तपास करत असताना प्रत्यक्ष जगात घडणाऱ्या घटना पाहून केवीन अस्वस्थ होतो. पुढे हे सर्व करत असताना एका हॅकिंगसाठी केविनला संजनाची गरज भासते आणि तीही एका स्त्रीच्या आयुष्याचा प्रश्न आहे, हे समजून त्याला मदत करायला तयार होते.

थोडक्यात या सिनेमात व्हर्च्युअल जग आणि त्याच्याशी संबंधित दोन पुरुषी मानसिकततेची बांधणी पटकथेतून केली आहे. एकीकडे व्हर्च्युअल जगात प्रेम शोधणारा जिमी आणि त्याच्या समोर येणारी आव्हानं, तर दुसरीकडे मिसोजिनिस्ट केविनला व्हर्च्युअल जगामुळे स्त्रियांसंबंधी असणाऱ्या गंभीर समस्यांचं होणारं दर्शन आणि त्याच्यात स्त्री जातीबद्दल निर्माण होणारी संवेदनशीलता, हा या सिनेमाचा आशय आहे.

दोन वेगवेगळ्या पुरुषी मानसिकतेचं वर्णन करताना एकाच व्हर्च्युअल जगाची तुलना दोघांच्या नजरेतून कशी भिन्न प्रकारची दिसते, हे नेमकेपणानं दाखवलं आहे. म्हणूनच चित्रपट व्हर्च्युअल विश्वावर आधारला जरी असला तरी तो जिवंत अनुभव वाटू लागतो. शेवटी दोघांच्या मनावर होणारा सकारात्मक परिणाम आशादायी वाटतो.

आजच्या तरुण पिढीचा व्हर्च्युअल जगाशी असणारा संपर्क आणि त्यातून समोर येणारं वास्तव किती निराळं असू शकतं, याचीही जाणीव करून देणारा हा सिनेमा आहे. व्हर्च्युअली कनेक्ट असणं आणि फिजिकली कनेक्ट असणं, यातील फरकही स्पष्ट करतो. व्हर्च्युअल जगात वावरत असताना आपण किती सहजपणे ट्रॅक केले जाऊ शकतो, याची कल्पना या सिनेमातून होते.

केवळ आयफोनवर चित्रीकरण केलेला हा सिनेमा एक अनोखा प्रयोग आहे. गुगल ड्युओसारख्या माध्यमातून साधलेला संवाद असल्यानं सर्व दृश्यं केवळ चेहऱ्यावर केंद्रित आहेत, तरीदेखील ती अडचणीची वा त्रासदायक वाटत नाहीत. फहाद फासील, रोहन मॅथ्यू आणि दर्शना राजेंद्रन या तिघांनीही आपापल्या भूमिका उत्तम प्रकारे निभावल्या आहेत.

याआधीही अशा प्रकारचे सिनेमे आलेले आहेत, नाही असं नाही, पण ‘c u soon’मधील कथा, अभिनय, एडिटिंग, चित्रीकरण पाहता हा सिनेमामैलाचा दगडठरतो. तो प्रादेशिक भाषेत असला तरी जग कवेत घेण्याचं धाडस दाक्षिणात्य कलाकारांमध्ये आहे, हे दृष्टीस आल्यावाचून राहत नाही. आपण सामोरं जात असलेल्या काळाला बाजूला सारून हा सिनेमा कलाविश्वात एक नवा धाडसी प्रयोग मांडतो. सिनेमाच्या शेवटीहे चित्रपटातील पात्रांचं व्हर्च्युअल आयुष्य तुम्ही पाहिलं, पाहुयात त्यांचं खरं आयुष्य सिनेमागृहात... c u soon...’ असं सांगत नवी आशादेखील देतो.

 

 

 

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

‘कुरुमावतार’

नोमॅडलँड

महात्मा गांधी, हॉलिवुड, बॉलिवुड, मराठी सिनेमा आणि प्रोपगंडा…